توسط : با آغاز فصل برداشت خرما در رودبار جنوب، اختلاف قیمتها و افزایش هزینههای تولید، نخلداران را چشمانتظار اعلام نرخ نهایی کرده است؛ تصمیمی که میتواند بر درآمد و آینده تولید خرما در جنوب کرمان اثرگذار باشد.
به گزارش پایگاه خبری «رودبار ما»؛ همزمان با آغاز فصل برداشت و عرضه خرما در شهرستان رودبار جنوب، موضوع قیمتگذاری و نحوه خرید محصول بار دیگر به یکی از مهمترین دغدغههای نخلداران این منطقه تبدیل شده است؛ کشاورزانی که ماهها برای تولید محصول هزینه کردهاند، اکنون در انتظار مشخصشدن نرخ نهایی هستند تا بدانند حاصل یک سال تلاش آنها با چه قیمتی به بازار عرضه خواهد شد.
خرما یکی از مهمترین محصولات کشاورزی جنوب کرمان و از پایههای اقتصاد بسیاری از خانوارهای روستایی و کشاورزان منطقه به شمار میرود. در رودبار جنوب نیز بخش قابلتوجهی از معیشت مردم با نخلستانها گرهخورده و کوچکترین تغییر در قیمت خرید خرما میتواند مستقیماً بر درآمد کشاورزان اثر بگذارد.
بررسیهای میدانی و گفتوگو با کشاورزان نشان میدهد قیمت خرما بسته به نوع، کیفیت، درجهبندی و شرایط خرید متفاوت است. در برخی معاملات و بر اساس گزارشهای میدانی، خرمای درجهدو و سه بین ۳۰ تا ۶۰ هزار تومان بهازای هر کیلوگرم معامله میشود و قیمت خرمای درجه یک حدود ۱۰۰ هزار تومان عنوان شده است. ازسویدیگر، مدیر جهاد کشاورزی رودبار جنوب از قیمت تقریبی ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان و احتمال مشخصشدن نرخ نهایی طی روزهای آینده خبر داده است.
این تفاوت قیمتها نشان میدهد بازار خرما هنوز به یک نرخ واحد و نهایی نرسیده و کیفیت محصول، نوع خرما، شیوه خرید، زمان معامله و محل عرضه میتواند در قیمت نهایی تأثیرگذار باشد.
قیمت خرما؛ مهمترین دغدغه نخلداران
در روزهای برداشت، نخلداران رودبار جنوب بیش از هر زمان دیگری چشم به بازار دارند. تولید خرما تنها به زمان برداشت محدود نمیشود؛ کشاورز در طول سال برای آبیاری، کوددهی، مبارزه با آفات، نگهداری نخلستان، نیروی کار و در نهایت برداشت و انتقال محصول هزینه میکند.
یکی از نخلداران رودبار جنوب در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به افزایش هزینههای تولید گفت: «برای تولید خرما هزینههای زیادی پرداخت میکنیم. آب، کود، سم، کارگر و هزینه برداشت همه افزایش پیدا کرده است. انتظار ما این است که قیمت خرید محصول بهگونهای باشد که حداقل هزینههای تولید جبران شود و کشاورز برای ادامه کار انگیزه داشته باشد.»
وی ادامه داد: «اگر قیمت پایین باشد، کشاورز مجبور میشود محصولش را باعجله بفروشد؛ درحالیکه ممکن است چند هفته یا چند ماه بعد قیمت بهتر شود. اما همه کشاورزان امکان نگهداری محصول را ندارند.»
یکی دیگر از کشاورزان نیز مهمترین مطالبه نخلداران را شفافیت در بازار عنوان کرد و گفت: «کشاورز باید بداند محصولش را با چه قیمتی و به چه کسی میفروشد. اگر خرید مستقیم انجام شود و واسطهها کمتر شوند، بخش بیشتری از سود به خود کشاورز میرسد.»
روایت بازار از زبان کشاورزان
در بازار خرما، کیفیت محصول نقش تعیینکنندهای در قیمت دارد. خرمای درجه یک به دلیل کیفیت ظاهری، میزان سلامت، اندازه، رنگ و قابلیت بستهبندی و عرضه در بازارهای مختلف، ارزش بیشتری دارد؛ در مقابل، محصولات درجهدو و سه باقیمت پایینتری خریداری میشوند.
بر اساس گزارشهای میدانی، در برخی معاملات، خرمای درجهدو و سه بین ۳۰ تا ۶۰ هزار تومان و خرمای درجه یک حدود ۱۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است. کشاورزان معتقدند این قیمتها باید در کنار هزینه تمامشده تولید بررسی شود.
یکی از نخلداران در این زمینه گفت: «قیمت خرما را فقط نباید باقیمت سال گذشته مقایسه کرد. باید دید امسال کشاورز برای تولید هر کیلو خرما چقدر هزینه کرده است. وقتی هزینهها بالا میرود، قیمت خرید هم باید متناسب با آن تعیین شود.»
وی افزود: «ما نمیخواهیم قیمت غیرواقعی باشد، اما انتظار داریم نرخ خرید به شکلی باشد که زحمت کشاورز دیده شود.»
مدیر جهاد کشاورزی: نرخ نهایی بهزودی مشخص میشود
یعقوب مرادی، مدیر جهاد کشاورزی رودبار جنوب، درباره آخرین وضعیت خریدوفروش خرما در این شهرستان اظهار کرد: «قیمت تقریبی خرما بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است و طی چند روز آینده قیمت نهایی خرما در جنوب کرمان مشخص خواهد شد.»
مرادی افزود: «تعیین قیمت مناسب برای محصول خرما میتواند نقش مهمی در حمایت از نخلداران و جبران هزینههای تولید داشته باشد و کشاورزان نیز باید باتوجهبه شرایط بازار برای فروش محصول خود تصمیمگیری کنند.»
مدیر جهاد کشاورزی رودبار جنوب با اشاره به امکان نگهداری محصول در سردخانه گفت: «کشاورزان میتوانند علاوه بر فروش محصول خود، خرمای تولیدی را در سردخانه نگهداری کرده و برای فروش در زمان مناسبتر اقدام کنند.»
این موضوع ازآنجهت اهمیت دارد که فروش محصول بلافاصله پس از برداشت، در شرایطی که عرضه افزایش پیدا میکند، ممکن است قدرت چانهزنی کشاورز را کاهش دهد. در مقابل، امکان نگهداری محصول میتواند به نخلدار فرصت دهد تا بازار را بهتر بررسی و در زمان مناسبتری نسبت به فروش اقدام کند.
سردخانه؛ فرصتی برای مدیریت بازار
یکی از مشکلات همیشگی بخش کشاورزی، فاصله زمانی میان تولید و فروش است. در محصولی مانند خرما که بخش عمدهای از محصول در یک بازه زمانی مشخص وارد بازار میشود، افزایش ناگهانی عرضه میتواند بر قیمت اثر بگذارد.
وجود سردخانههای استاندارد به کشاورز اجازه میدهد بخشی از محصول را برای مدتی نگهداری کند و از فروش اجباری و فوری جلوگیری شود. البته هزینه سردخانه و حملونقل محصول نیز برای کشاورزان اهمیت دارد و اگر این هزینهها بالا باشد، ممکن است استفاده از این ظرفیت برای نخلداران امکانپذیر نباشد.
یکی از کشاورزان رودبار جنوب در این باره گفت: «نگهداری خرما در سردخانه میتواند کمک کند، اما سردخانه هم هزینه دارد. کشاورز باید حساب کند که نگهداری محصول تا چه زمانی برایش صرفه اقتصادی دارد.»
به گفته وی، اگر تسهیلات مناسب و امکان دسترسی آسانتر به سردخانه فراهم شود، کشاورزان قدرت بیشتری برای مدیریت زمان فروش خواهند داشت.
واسطهها؛ حلقهای که کشاورزان درباره آن گلایه دارند
موضوع واسطهها نیز از دیگر دغدغههای مطرحشده میان نخلداران است. کشاورزان معتقدند فاصله میان قیمت محصول در محل تولید و قیمت آن در بازار مصرف، گاهی قابلتوجه است و همین مسئله باعث میشود سهم تولیدکننده از ارزش نهایی محصول کاهش پیدا کند.
یکی از کشاورزان در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: «اگر محصول مستقیماً به مراکز بستهبندی، فراوری یا بازارهای مصرف برسد، کشاورز میتواند سهم بیشتری از ارزش محصول خود را دریافت کند.»
توسعه صنایع بستهبندی و فراوری در منطقه میتواند یکی از راهکارهای افزایش ارزش افزوده خرما باشد. محصولی که تنها بهصورت خام فروخته میشود، ارزش اقتصادی متفاوتی با خرمای سورت شده، بستهبندیشده و آماده عرضه در بازارهای داخلی و خارجی دارد.
هزینه تولید؛ معادلهای که باید دیده شود
کشاورزان رودبار جنوب معتقدند قیمتگذاری خرما باید بر اساس واقعیتهای اقتصادی تولید انجام شود. هزینه آب، کود، سموم، نیروی انسانی، برداشت، حملونقل، بستهبندی و نگهداری، بخشهایی از هزینههایی هستند که نخلدار برای رسیدن محصول به بازار متحمل میشود.
مدیر جهاد کشاورزی رودبار جنوب نیز بر اهمیت حمایت از نخلداران تأکید کرده و گفته است تعیین قیمت مناسب خرما میتواند در رونق اقتصادی کشاورزان منطقه مؤثر باشد.
در چنین شرایطی، تعیین نرخ عادلانه نهتنها به معنای افزایش درآمد کشاورز است، بلکه میتواند انگیزه تولید را نیز حفظ کند. اگر تولید برای نخلدار صرفه اقتصادی نداشته باشد، در بلندمدت نگهداری نخلستانها و سرمایهگذاری در این بخش با مشکل مواجه خواهد شد.
چشم نخلداران به نرخ نهایی
اکنون مهمترین پرسش برای نخلداران رودبار جنوب این است که نرخ نهایی خرید خرما در جنوب کرمان چه رقمی خواهد بود و این نرخ چگونه بر اساس کیفیت و درجه محصول تعیین میشود.
از یک سو، قیمتهای متفاوتی در بازار برای درجات مختلف خرما گزارش شده و ازسویدیگر، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان از قیمت تقریبی ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان و مشخصشدن نرخ نهایی طی روزهای آینده خبر داده است.
آنچه در نهایت اهمیت دارد، شفافشدن سازوکار خرید و مشخصبودن قیمت برای کشاورز است؛ بهگونهای که نخلدار بتواند پیش از فروش محصول، درباره سود و هزینههای خود تصمیم بگیرد.
رودبار جنوب در روزهای برداشت خرما، در انتظار مشخصشدن قیمت نهایی محصول است؛ محصولی که برای بسیاری از خانوادههای منطقه تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از اقتصاد و معیشت آنهاست.
تعیین قیمت عادلانه، کاهش واسطهگری، توسعه سردخانهها، تقویت مراکز خرید مستقیم، افزایش ظرفیت بستهبندی و فراوری و ایجاد بازارهای جدید میتواند به افزایش سهم کشاورزان از ارزش واقعی خرما کمک کند.
نخلداران اکنون منتظرند نرخ نهایی اعلام شود؛ نرخی که از نگاه آنان باید پیش از هر چیز، هزینههای واقعی تولید و زحمت یکساله کشاورز را در نظر بگیرد. آینده بازار خرما در جنوب کرمان نیز تا حد زیادی به همین تصمیم و نحوه اجرای آن گرهخورده است.
انتهای خبر/پورحیدر
